Fritz Bauer Institut · Cinematographie des Holocaust


Hitlerjunge Salomon / Europa Europa. R: Holland [DE / FR / PL, 1989-1990]

ID

FBW001498      Spielfilm

Land / Jahr

BR Deutschland / Frankreich / Polen, 1989-1990

Originaltitel

Hitlerjunge Salomon / Europa Europa

Regie

Agnieszka Holland

Produktion

CCC-Filmkunst GmbH, Berlin / Les Films du Losange, Paris / SOFIMA / Telmar Film International / Studio Filmowe "Perspektywa", Warschau; in Zusammenarbeit mit Bayerischer Rundfunk (BR), München

Prod. / Stab

Produzent: Artur Brauner, Margaret Ménégoz; Executive Producer: Lew Rywin, Janusz Morgenstern; Redaktion: Christina Undritz (Bayerischer Rundfunk (BR)); Produktionsleitung: Barbara Pec-Slesicka; Aufnahmeleitung: Marek Skladonowski, Robert Lipinski, Teresa Maleszewska, Mariusz Stepien, Ireneusz Kaznocha, Jaroslaw Pogorzelski, Halina Malek, Iwona Pajdosz, Czeslaw Lukasiewicz, Magdalena Kurowicka; Aufnahmeleitungsassistenz: Sammy Brauner, Sylvie Richez, Amira Chemakhi, Philippe Tuin; Regieassistenz: Krystyna Grochowicz, Jacek Schoen, Pawel Wierkowski, Izabella Sklaska, Boguslaw Loszewski, Marcin Latallo (als: Martin Latallo), Michel Lisowski; Script: Malgorzata Zdziarska; Drehbuch: Agnieszka Holland; Buchvorlage: Salomon Perel (Lebenserinnerungen); Drehbuch, div.: Paul Hengge (Mitarbeit); Kamera: Jacek Petrycki; Kameraführung: Jacek Zaleski; Kameraassistenz: Jan Ossowski, Henryk Jedynak; Standfotografie: Renata Pajchel (Agentur KIPA); Beleuchtung: Roman Taborski; Schnitt: Ewa Smal, Isabelle Lorente; Tonschnitt: Malgorzata Jaworska; Musikschnitt: Malgorzata Jaworska; Schnittassistenz: Henryka Dancygier; Ton: Elisabeth Mondi; Mischung: Hans-Dieter Schwarz (Dt. Fassung); Tonassistenz: Tadusz Wosinski; Geräusche: Stanislaw Hojden; Bauten: Allan Starski, Waldemar Weiss (Bauleitung); Technik (Grip): Robert Czesak (Bühnenassistenz), Marek Burgemajster (Bühnenassistenz), Grzegorz Piatkowski (Bühnenassistenz), Elzbieta Dzendzel (Bühnenassistenz), Herve Grandsart (Bühnenassistenz); Ausstattung: Ewa Braun, Anna Kowarska; Requisiten: Emil Kostecki, Bogdan Piotrowski, Tadeusz Janowski, Kazimierz Stys; Kostüme: Wieslawa Starska, Malgorzata Stefaniak, Jan Rutkiewicz (Militärkostüme); Kostümeassistenz: Hanna Golebiowska, Anna Kiljanska; Masken: Ewa Symko-Marczewska, Grazyna Kula, Jolanta Gutowska (Assistenz), Joanna Pruszynska (Assistenz); Musik: Zbigniew Preisner; Musikalische Leitung: Zdzislaw Szostak; Historische Beratung: Michal Friedman, Leszek Szarota; Casting: Margot Capelier, Marie-Christine Lafosse, Sarah Thomsen; 2nd Unit, Regie: Laco Adamik; 2nd Unit, Kamera: Krzysztof Wyszynski; Stunts: Jacek Jelinski

Darsteller

Salomon Perel (Salomon Perel); Marco Hofschneider (Sally, junger Salomon Perel); André Wilms (Robert); Ashley Wanninger (Gerd); Klaus Abramowsky (Salomon's Vater); Michele Gleizer (Salomon's Mutter); Delphine Forest (Inna); Rene Hofschneider (Isaak); Julie Delpy (Leni); Hanns Zischler (Hauptmann); Martin Maria Blau (Ulmayer); Bernhard Howe (Feldwebel); Klaus Kowatsch (Schulz); Holger Kunkel (Kramer); Halina Labonarska (Leni's Mutter); Andrzej Mastalerz (Zenek); Nathalie Schmidt (Basia); Jörg Schnass (Bannführer); Erich Schwarz (Goethke); Norbert Schwarz (Schwabe); Anna Seniuk (Rosemarie); Piotr Kozlowski (David); Marta Sandrowicz (Berta); Wlodzimierz Press (Stalin's Sohn); Wolfgang Bathke (Polizist); Aleksy Awdiejew (Sowjetischer Major); Artur Barcis; Aleksander Bednarz; Zbigniew Bielski; Marcin Bielawski; Marek Brand; Arkadiusz Brukner; Dariusz Buchowiecki; Bohdan Ejmont; Alfred Freudenheim; Jaroslaw Gruda; Kama Kowalewska; Hermann Larcher; Marcin Latallo; Gienadij Lesniewski; Nicolas Lormeau; Aleksei Maslov; Michel Malko; Cezary Morawski; Maxime Mardoukhaev; Wlodzimierz Musial; Ryszard Pietruski; Hanna Sylberg; Boguslawa Schubert; Tadeusz Wojtych; Grzegorz Wons; Stanislaw Zatloka; Jaroslaw Gajewski

Länge

3105 m / 113'30''

Format

35mm/farbe (Eastmancolor)/1:1,66

Zeitangaben

- 16.03.1989-10.06.1989: Drehzeit
- 14.11.1990: Uraufführung, Paris
- 28.06.1991: Erstaufführung, USA, New York, NY
- 25.10.1991: Zensurdatum, BRD (FSK) Nr. 66770, ab 12, ff.
- 31.10.1991: Kinostart, BRD
- 31.01.1996: Erstsendung, BRD, Bayerischer Rundfunk (BR), München

Weitere Angaben

- Kopierwerk: Geyer-Werke, Berlin
- Orchester: Orchester des Polnischen Rundfunks und Fernsehens Katowice

Synopsis

Die Familie Perel ist vor den Nazis von Deutschland nach Polen geflohen. Dort holt sie die Verfolgung ein. Der 14-jährige Salomon flieht weiter nach Osten, wird in der Sowjetunion zum strammen Komsomolzen erzogen, gibt sich nach dem Angriff auf die Sowjetunion gegenüber der Wehrmacht als Volksdeutscher aus, muss nun auf der Seite der Deutschen kämpfen, wird nach Deutschland und dort in eine NS-Schule geschickt. – Der Film basiert auf der authentischen Geschichte des nach Palästina ausgewanderten Salomon Perel.

Schlagworte

Hitler-Jugend; Holocaust-Überlebender; Lodz; Polen

Kopien

- CCC-Filmkunst GmbH, Berlin: 3105 m / 113'30''; 35mm

Verleih

Jugendfilm-Verleih GmbH, Berlin (ursprünglich)

Literatur

- , in: Film-Echo/Filmwoche, Nr. 10, 19.02.1986
- , in: Film-Echo/Filmwoche, Nr. 61/62, 28.10.1988
- , in: Film-Echo/Filmwoche, Jg. 43, Nr. 9, 15.02.1989
- , in: Film-Echo/Filmwoche, Jg. 43, Nr. 22/23, 21.04.1989
- , in: Première, Nr. 150, September, 01.09.1989
- , in: Première, Nr. 165, März, 01.03.1990
- , in: Le Film Français (Paris), Nr. 2321, 26.10.1990
- , in: Première, Nr. 164, November, 01.11.1990
- , in: La Revue du Cinéma / Image et Son (Paris), Nr. 465, November, 01.11.1990
- , in: Positif (Paris), Nr. 361, März, 01.03.1991
- , in: Variety, 11.03.1991
- Lubelski, Tadeusz: "Cztery wcielenia Salomona Perela", in: Kino, Vol. 25, Nr. 4, April, 01.04.1991
- , in: Interview, Vol. 21, Nr. 7, Juli, 01.07.1991
- , in: The Hollywood Reporter, Vol. 318, Nr. 14, 10.07.1991
- , in: Washington Post, 09.08.1991
- , in: Screen International, Nr. 830, 25.10.1991
- , in: Filmowy Serwis Prasowy, Vol. 37, Nr. 21/22, 01.11.1991
- , in: Film-Echo/Filmwoche, Nr. 48, 29.11.1991
- , in: Cineaste (New York, NY), Vol. 18, Nr, 4, Dezember, 01.12.1991
- Sobolewski, Tadeusz: "Zyd jako czlowiek", in: Gazeta Wyborcza (Warschau), 07.02.1992
- , in: Chicago Reader, 01.03.1992
- Romney, Jonathan: "Europa, Europa", in: Sight and Sound (London), Vol. 2, Nr. 1, Mai, 01.05.1992
- , in: Empire, Nr. 36, Juni, 01.06.1992
- , in: Interview, Vol. 24, Nr. 8, August, 01.08.1994
- , in: Télérama, Nr. 2341, 23.11.1994
- , in: Film Criticism (Philadelphia, PA), Vol. 19, Nr. 3, Spring 1995
- , in: Wide Angel, Vol. 16, Nr. 3, 1995
- Bernheimer, Kathryn: The 50 Greatest Jewish Movies. A Critic's Ranking of the Very Best. Secaucus, NJ: Carol Publishing Group, 1998
- Dillmann, Claudia / Loewy, Ronny: Artur Brauner Produzent Producer. München: Goethe Institut, 2002

Vor- / Nachspann

- 1. Eine / Deutsch-Französische / Co-Produktion
- 2. CCC-FILMKUNST / ARTUR BRAUNER / und
- 3. LES FILMS DU LOSANGE / MARGARET MENEGOZ / zeigen
- 4. MARCO HOFSCHNEIDER
- 5. ANDRE WILMS / ASHLEY WANNINGER
- 6. KLAUS ABRAMOWSKY / MICHELE GLEIZER
- 7. DELPHINE FOREST / RENE HOFSCHNEIDER
- 8. mit Beteiligung von / JULIE DELPY
- 9. und / HANNS ZISCHLER
- 10. HITLERJUNGE / SALOMON
- 11. mit / MARTIN MARIA BLAU / BERNHARD HOWE / KLAUS KOWATSCH
- 12. HOLGER KUNKEL / HALINA LABONARSKA / ANDRZEJ MASTALERZ / NATHALIE SCHMIDT
- 13. JÖRG SCHNASS / ERICH SCHWARZ / NORBERT SCHWARZ / ANNA SENIUK
- 14. Ton / ELISABETH MONDI / Mischung / HANS-DIETER SCHWARZ
- 15. Schnitt / EWA SMAL
- 16. Kostüme / WIESLAWA STARSKA / MALGORZATA STEFANIAK
- 17. Architekt / ALLAN STARSKI
- 18. Kamera / JACEK PETRYCKI
- 19. Musik / ZBIGNIEW PREISNER / ORCHESTER DES POLNISCHEN RUNDFUNKS / UND FERNSEHENS - KATOWICE
- 20. Produktionsleitung / BARBARA PEC-SLESICKA
- 21. Herstellungsleitung / LEW RYWIN / Telmar Film International / JANUSZ MORGENSTERN / Perspektywa Film Unit
- 22. Mit Beteiligung von / BAYERISCHER RUNDFUNK, FILMÖRDERUNGSANSTALT, / SENAT VON BERLIN, SOFIMA, MINISTERE DE LA / CULTURE ET DE LA COMMUNICATION, CENTRE NATIONAL / DE LA CINEMATOGRAPHIE
- 23. Redaktion / CHRISTINA UNDRITZ
- 24. Drehbuch / AGNIESZKA HOLLAND
- 25. Nach den Lebenserinnerungen von / SALOMON PEREL
- 26. Produziert von / ARTUR BRAUNER / und / MARGARET MENEGOZ
- 27. Ein Film von / AGNIESZKA HOLLAND
---
- 1. SALOMON PEREL heute Salomon Perel / SALOMON PEREL jung Marco Hofschneider / ISAAK Renè Hofschneider / DAVID Piotr Kozlowski / VATER Klaus Abramowsky / MUTTER Michele Gleizer / BERTA Marta Sandrowicz / BASIA Nathalie Schmidt / INNA Delphine Forest / ZENEK Andrzej Mastalerz / STALINS SOHN Wlodzimierz Press / ULMAYER Martin Maria Blau / SCHULZ Klaus Kowatsch / KRAMER Holger Kunkel / FELDWEBEL Bernhard Howe / ROBERT André Wilms / HAUPTMANN Hanns Zischler / ROSEMARIE Anna Seniuk / BANNFÜHRER Jörg Schnass / SCHWABE Norbert Schwarz / GOETKE Erich Schwarz / GERD Ashley Wanninger / LENI Julie Delpy / LENIS MUTTER Halina Labonarska / POLIZIST Wolfgang Bathke / SOWJETISCHER MAYOR Aleksy Awdiejew / und / Artur Barcis, Aleksander Bednarz, Zbigniew Bielski, / Marcin Bielawski, Marek Brand, Arkadiusz Brukner, / Dariusz Buchowiecki, Bohdan Ejmont, / Alfred Freudenheim, Jaroslaw Gruda, Kama Kowalewska, Herman Larcher, / Marcin Latallo, Gienadij Lesniewski, Nicolas Lormeau, / Aleksei Maslov, Michel Malko, Cezary Morawski, / Maxime Mardoukhaev, Wlodzimierz Musial, / Ryszard Pietruski, Hanna Sylberg, / Boguslawa Schubert, Tadensz Wojtych, Grzegorz Wons, Stanislaw Zatloka. / Regieassistenz KRYSTYNA GROCHOWICZ / JACEK SCHOEN / PAWEL WIERKOWSKI / IZABELLA SKALSKA / BOGUSLAW LOSZEWSKI / MARTIN LATALLO / MICHEL LISOWSKI / Script MALGORZATA ZDZIARSKA / Aufnahmeleitung MAREK SKLADANOWSKI / ROBERT LIPINSKI / TERESA MALESZEWSKA / MARIUSZ STEPIEN / IRENEUSZ KAZNOCHA / JAROSLAW POGORZELSKI / HALINA MALEK / IWONA PAJDOSZ / SAMMY BRAUNER / SYLVIE RICHEZ / AMIRA CHEMAKHI / PHILIPPE TUIN / Kamera JACEK ZALESKI / Kameraassistenten JAN OSSOWSKI / HENRYK JEDYNAK / Oberbeleuchter ROMAN TABORSKI / Standfotograf RENATA PAJCHEL (Agentur KIPA) / Bühnenassistenz ROBERT CZESAK / MAREK BURGEMAJSTER / GRZEGORZ PIATKOWSKI / ELZBIETA DZENDZEL / HERVE GRANDSART / Bauleitung WALDEMAR WEISS / Militärkostüme JAN RUTKIEWICZ / Kostümassistenz HANNA GOLEBIOWSKA / ANNA KILJANSKA / Ausstattung EWA BRAUN / ANNA KOWARSKA / Requisite EMIL KOSTECKI / BOGDAN PIOTROWSKI / TADEUSZ JANOWSKI / KAZIMIERZ STYS / Maske EWA SYMKO-MARCZEWSKA / GRAZYNA KULA / Maske, Assistenz JOLANTA GUTOWSKA / JOANNA PRUSZYNSKA / Schnittassistenz HENRYKA DANCYGIER / Tonassistenz TADUSZ WOSINSKI / Stunts JACEK JELINSKI / Schnitt Ton und Musik MALGORZATA JAWORSKA / Geräuschemacher STANISLAW HOJDEN / Second Unit Regie LACO ADAMIK / Second Unit Kamera KRZYSZTOF WYSZYNSKI / Casting MARGOT CAPELIER / MARIE-CHRISTINE LAFOSSE / SARAH THOMSEN / Historischer Berater Professor MICHAL FRIEDMANN / Professor LESZEK SZAROTA / Kopierwerk GEYER-WERKE Berlin / Wir danken der Librairie Farfouille Michel Giegelbaum